Anterior

ⓘ Wuliwiya



                                               

Los Tiempos (Wuliwiya)

                                               

Fernando Huanacuni

                                               

Armando Loaiza

Wuliwiya
                                     

ⓘ Wuliwiya

Wuliwiya icha Qullasuyu nisqaqa Urin Awya Yalapi mama llaqtam. Kastilla simipi: Bolivia. Uma llaqtakuna Chuqichaka Chuqiyapupas. Buliwyap umalliqnin 2006 watamanta 2019 watakamam Evo Morales karqan. Kunanqa umalliq manam kachkanchu, chaywanpas, Jeanine Áñez umallinatam kamachichkan.

                                     

1. Allpa saywachi

  • Mayukuna: Amarumayu, Chuqiyapu mayu, Beni mayu, Hatun Sachamayu, Huchusuma mayu, Wapay mayu, Mayutata, Mamuriy mayu, Pillkumayu, Kunturillu mayu, Arqi mayu
  • Amachasqa sallqa suyukuna: Puliwyapi amachasqa sallqa suyukuna - mamallaqta parkikuna risirwakunapas
  • Urqukuna: Illampu 6.421 m - Illimani 6.439 m - Sahama 6.542 m - Aqutanku - Anquhuma - Kapurata - Chakaltaya - Chawpi Urqu - Wayna Putuqsi - Putuqsi urqu - Huriqi - Likankawur - Mururata - Parinaquta - Pumirapi - Sapaliri - Tuqurpuri - Huriqi - Wayaqi‎ - Lipis - Uturunku - Sayrikapur
  • Quchakuna: Titiqaqa qucha, Uru-Uru qucha, Pukaqucha, Qumirqucha, Yuraqqucha, Puwpu qucha, Chilata qucha, Quwiphasa kachi qucha, Uyuni kachi qucha, Suárez qucha, Suchi qucha, Kañapa qucha, Asnaq qucha
  • Watakuna: Titiqaqa wata - Challwawata - Chilliqa wata - Killawata - Pansa wata - Qhuchiwata
                                     

2. Runakuna

2006 watapi Buliwya suyupi 9.627.269 runa kawsasqan 8.76 runa/km².

Runa llaqtakuna

Buliwya suyupiqa achka runa llaqtam, indihina ayllu llaqtam.

Tukuy Buliwya suyu runakunamanta 4.133.138 indihina kanku ine. 2001, paykunaqa 36 qutupi llaqtachakunku. Suyupi tukuy 4.141.187 mana indihina kawsan.

Pachan runakuna

Uma runa llaqtakuna

  • Aymara 1.098.317
  • Moxos 76.073
  • Chikitanu 184.288
  • Waraniyi 133.393
  • Warayu 9.863
  • Qhichwa 1.558.277
  • Muwima 5.162
  • Chiman 4.528
  • Takana 3.056

Pukyu: Wigberto Rivero Pinto 2006

Rimaykuna

Buliwya suyupiqa kastilla, qhichwa, aymara, waraniyi simikunatam lliwmanta astawan rimanku.

                                     

3.1. Mama llaqta Akllanakuspa kamachinakuy 1982 watamanta

  • Gonzalo Sánchez de Lozada 2002-2003
  • Víctor Paz Estenssoro 1985-1989
  • Hugo Banzer Suárez 1997-2001
  • Hernán Siles Zuazo 1982-1985
  • Jorge Quiroga Ramírez 2001-2002
  • Carlos Mesa 2003-2005
  • Jaime Paz Zamora 1989-1993
  • Evo Morales 2006 - 2010
  • Eduardo Rodríguez Veltzé 2005-2006
  • Gonzalo Sánchez de Lozada 1993-1997

Iskay waranqa pichqayuq watapi qhapaq intiraymi killapi Evo Morales Susyalismuman Rikcharimuy partidumanta Movimiento al Socialismo MAS nisqa, huk ñiqin umalliq indihina Buliwya suyumanta, Buliwya suyu runakunamanta 54 % akllanasqa karqan. Iskay waranqa suqtayuq watapi, qhulla puquy killa iskay chunka iskayniyuq punchawmantam Buliwyap umalliqnin kachkan.

                                     

3.2. Mama llaqta Raki pusanakuna

Suti Kamaqkuna

  • Poder Democrático Social PODEMOS Jorge Quiroga Ramírez
  • Falange Socialista Boliviana FSB Oscar Unzaga de la Vega
  • Movimiento de Izquierda Revolucionaria MIR Jaime Paz Zamora
  • Susyalismuman Rikcharimuy MAS Evo Morales
  • Movimiento Bolivia Libre MBL
  • Acción Democrática Nacionalista ADN Hugo Banzer Suárez
  • Partido Socialista de Bolivia PS Marcelo Quiroga Santa Cruz
  • Nueva Fuerza Republicana NFR Manfred Reyes Villa
  • Izquierda Unida IU
  • Movimiento Sin Miedo MSM Juan Del Granado Cosio
  • Movimiento Nacionalista Revolucionario MNR Víctor Paz Estenssoro

Pachakuti Indihina Rikcharimuy Movimiento Indígena Pachakuti MIP) nisqaqa huk buliwyanu partiduman rikchakuq indihina tantanakuymi, 2000 watapi Felipe Quispep kamarisqan.

                                     

4.1. Musiku Karu puriy

Buliwya suyuqa ima munay rikukuyniyuq, imaymananiray kawsayniyuq, raymikunayuq, takikunayuq. Kay suyuqa hamuqkunapaq imaymana kawsaykunata kicharin. Kanqan: qaqa siqaykuna, mayupi wampupi tuytuykuna, puriykuna, pisqukuna, sallqa kawsay qhawaykunapas, quñi unu waytaykuna, ñawpa willakuykuna, wasichakuy, ñawpa wasichakuyninkuna qhawaykunapis.

Santa Krus suyupi tarikullantaq Noel Kempff Mercado mamallaqta parki. 2000 watapi UNESCO nisqa Tukuy runakunap qhapaq kaynin rimarirqan. Suqta llaqtaqa Santa Krus suyupi tukuy runakunap qhapaq kaynin kan, Misiones jesuíticas de Bolivia nisqa. Chuqiyapu suyupitaq Titiqaqa qucha Titiqaqa wata wan Killawata wan, hinaspa Tiwanaku kan. Putuqsi suyupitaq askha sumaq quchakuna kachi quchakunapas, hatun urqukuna hinaspapis chin pacha tarikullantaq. Chuqichaka llaqtapitaq ima munay ñawpa wasikuna kan. Quchapampa suyutaq unay pacha mawka Inkallaqta llaqtayuq, askha sumaq quchakunapas.

Buliwya suyupi tarikuq kaqkuna:



                                     

5. Yachay tarpuy

Tusuykuna

Caporales, Diablada, Cueca, Llamerada, Macheteros, Morenada, Saya, Suri Sikuri, Takirari, Tobas

Kapchiy

  • Llimpiqkuna / Kapchqiqkuna: Melchor Pérez de Holguín, Marina Núñez del Prado

Taki kapchiy

  • Waqachinakuna: Siku, Qina, Tarka, Pinkuyllu, Charanku
  • Takiqkuna: Natividad Betty Veizaga Siles, payqa Pukaj Wayra qutumanta 1977; Luzmila Carpio, Emma Junaro
  • Qutukuna: Pukaj Wayra, Los Kjarkas, Wara, Khanata, Paja Brava, Savia Andina, Ruphay, Grupo Aymara
                                     

6. Yachachiy

  • Yachay Suntur Apiaguaki Tüpa waraniyi simi, Kuruyukipi
  • Yachay Suntur Tupaq Katari aymara simipi, Warisatapi
  • Yachay sunturkuna
  • Yachay Suntur Casimiro Huanca qhichwa simipi, Chimuripi
  • Buliwyapi indihina yachay sunturkuna
                                     

7. Hawa tinkikuna

  • Desarrollo del Milenio Nisqamanta Ruwaykuna, Desarrollo Human o Nisqaman Khusqachasqa
  • kawsaywan culturawan quechua runaqta kastilla simipi
  • Bolivia suyumanta Presidente Constitucional Eduardo Rodriguez Veltzé parlaynin, 9-VI-2005
  • Agencia Española de Cooperación Internacional AECI en Bolivia
Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →